ก้าวสำคัญสู่การสร้างสันติสุขในพื้นที่ชายแดนใต้เกิดขึ้นอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2569 ณ โรงแรม ซี.เอส. ปัตตานี นายอรุณ บุญชมจุฬาราชมนตรี ได้เป็นประธานในพิธีประกาศฟัตวา “ฟาฏอนี ดารุสสาลาม” เพื่อยกระดับและประกาศให้จังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทยเป็น "ดินแดนแห่งสันติสุข" อย่างสมบูรณ์ โดยมี พลตรี ชาคริต อุจะรัตน รองแม่ทัพภาคที่ 4 / รองผู้อำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า พร้อมด้วยประธานคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัด 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ นายกสมาคมปอเนาะ ผู้นำศาสนา และผู้แทนจากหลากหลายภาคส่วนเข้าร่วมเป็นสักขีพยานอย่างพร้อมพรั่ง

​       สาระสำคัญของคำฟัตวาครั้งนี้ มุ่งเน้นการใช้หลักธรรมคำสอนทางศาสนาอิสลามเป็นเข็มทิศนำทางสันติสุข โดยนิยามคำว่า “ฟาฏอนี” ซึ่งเป็นภาษาอาหรับโบราณที่ใช้เรียกดินแดนและผู้คนในพื้นที่ว่าหมายถึง "ผู้มีปัญญา" ขณะที่ “ดารุสสาลาม” หมายถึง "ดินแดนแห่งสันติสุข"

​       การประกาศฟัตวาครั้งนี้ตอกย้ำว่า ชายแดนภาคใต้ของไทยคือพื้นที่ที่พี่น้องมุสลิมสามารถปฏิบัติตามวิถีศาสนกิจและหลักศรัทธาได้อย่างครบถ้วนและมีเสรีภาพ ดังนั้น ตามหลักการของศาสนาอิสลาม—ซึ่งคำว่า "อิสลาม" (Islam) มีรากศัพท์ทางภาษาที่สะท้อนถึง "สันติสุข" และความสงบเรียบง่าย—จึงไม่อนุญาตให้มุสลิมใช้ความรุนแรง หรือทำการต่อสู้ใดๆ ในดินแดนแห่งสันติสุขนี้โดยเด็ดขาด

       ผู้รู้ (อูลามา) ในพื้นที่ต่างให้ความหมาย  คำฟัตวา "ฟาตอนี ดารุสลาม" ดังนี้ ฟาฏอนี เป็นชื่อเรียก ภาษาอาหรับแต่โบราณ มีความหมายว่าผู้มีปัญญา ตราบกระทั่งปัจจุบัน โลกมุสลิมก็ยังใช้คํานี้ ในการเรียกชื่อ ดินแดนและผู้คนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย

       ดารุลสลาม หมายถึง ดินแดนแห่งสันติสุข ตามหลักศาสนาอิสลาม เพราะพี่น้องมุสลิมสามารถปฏิบัติตามวิถีปฏิบัติและหลักศรัทธาได้อย่างครบถ้วน และมีความหมายตามหลักศาสนาอิสลาม ที่ไม่อนุญาตให้มุสลิม ต่อสู้หรือใช้ความรุนแรงใดๆ ในดินแดนสันติสุขนี้

​       พร้อมกันนี้ จุฬาราชมนตรีได้เชิญชวนประชาชนและทุกภาคส่วนร่วมกันขับเคลื่อน “ฮูกุมปากัต 9 ดี” (ธรรมนูญหมู่บ้าน 9 ดี) โดยยึดแนวทางตามจริยวัตรของบรรดานบี เพื่อวางรากฐานชีวิตที่ดีและสร้างอนาคตที่มั่นคงให้แก่ลูกหลาน

​       ในช่วงบ่ายวันเดียวกัน ณ มัสยิดกลางปัตตานี จุฬาราชมนตรีได้ร่วมบรรยายธรรมและมอบหนังสือ “คุฏบะฮ์” แก่ผู้นำศาสนาเพื่อนำไปเผยแพร่หลักธรรมที่ถูกต้อง พร้อมทั้งเข้าเยี่ยมชมนิทรรศการการขับเคลื่อนธรรมนูญหมู่บ้าน 9 ดี โดยเยาวชนในพื้นที่ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงพลังของคนรุ่นใหม่ในการใช้ความคิดสร้างสรรค์และศักยภาพพัฒนาชุมชนของตนเอง

​       การประกาศฟัตวา “ฟาฏอนี ดารุสสาลาม” ในครั้งนี้ ไม่เพียงแต่เป็นการผสานความร่วมมือระหว่างองค์กรศาสนา สถาบันปอเนาะ และภาครัฐ แต่ยังเป็นการเปิดพื้นที่ให้เยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมในการส่งต่อสังคมที่ดีจากรุ่นสู่รุ่น เปลี่ยนบทเรียนในอดีตให้เป็นพลังแห่งการพัฒนา และนำพาพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ไปสู่อนาคตที่สงบร่มเย็น มั่นคง และยั่งยืนด้วยวิถีแห่งศาสนาอย่างแท้จริง